Werkt een stekkerbatterij op een 3-fasig net?
5 min lezen
Je hebt een driefasige aansluiting, maar een stekkerbatterij zit op één stopcontact — en dus op één fase. Doet die dan wel iets voor je hele huis? Ja. Hieronder leggen we uit hoe dat komt, zonder ingewikkeld te doen.
In het kort
Een stekkerbatterij laadt en ontlaadt op één fase, maar je digitale meter telt de drie fasen eerst bij elkaar op. Levert je batterij stroom op fase 1 terwijl je wasmachine op fase 2 draait, dan streept de meter dat tegen elkaar weg. Voor je afrekening telt alleen het totaal over de drie fasen samen. Kortom: een eenfasige stekkerbatterij werkt gewoon op een driefasige aansluiting, en je hoeft er niets voor aan te passen.
Eén fase, drie fasen — wat is het verschil?
De meeste huizen hebben één van twee soorten aansluitingen. Bij een eenfasige aansluiting komt er één stroomdraad binnen. Bij een driefasige aansluiting zijn dat er drie, meestal L1, L2 en L3 genoemd. Een driefasige aansluiting kan meer vermogen tegelijk aan, wat handig is voor zwaardere toestellen zoals een warmtepomp, een laadpaal of inductiekoken.
Bij drie fasen zijn je toestellen automatisch verdeeld over die drie draden. De ene groep hangt op L1, de andere op L2, weer een andere op L3. Dat regelt je zekeringkast; in het dagelijks gebruik merk je er niets van.
Een stekkerbatterij zit op één fase
Een stekkerbatterij is plug-and-play: je steekt hem in een gewoon stopcontact. En zo'n stopcontact hangt altijd op één van je drie fasen. Overdag laadt de batterij op met je zonnestroom, 's avonds levert hij via datzelfde stopcontact weer stroom — allemaal op die ene fase.
Daar komt de vraag vandaan die we vaak krijgen: “Als mijn batterij op fase 1 zit, maar ik verbruik 's avonds vooral op fase 2 en 3, heb ik er dan wel wat aan?” Het antwoord zit in je meter.
Je meter telt de drie fasen samen
Dit is het stukje dat vaak verwarring geeft. Je digitale meter kijkt wel naar elke fase apart, maar hij telt de drie fasen eerst bij elkaar op en bepaalt dán pas of je op dat moment stroom van het net haalt of stroom teruglevert.
Op elk moment loopt er dus maar één teller: ofwel de afnameteller, ofwel de injectieteller, nooit allebei tegelijk. Lever je op de ene fase terug terwijl je op een andere fase verbruikt, dan wordt dat eerst tegen elkaar weggestreept. Pas wat er overblijft, komt op je teller.
Een voorbeeld, 's avonds:
Je batterij levert 800 W op fase 1. Tegelijk trekt je vaatwasser 600 W op fase 2 en je tv plus verlichting 200 W op fase 3.
De meter telt op: 800 W terug, 800 W verbruik. Resultaat: 0 W van het net. Je koopt op dat moment niks, ook al zitten de batterij en het verbruik op verschillende fasen.
Zie je in de app van je batterij of meter soms een scheve verdeling per fase? Dat klopt en is normaal — dat is de meting op dat moment. Voor je afrekening maakt het niet uit, want die gaat over het totaal van de drie fasen samen.
Wat betekent dat voor je factuur?
Sinds de digitale meter draait je teller niet meer terug. Afname en teruglevering worden apart bijgehouden. Voor wat je teruglevert krijg je nog een vergoeding, maar die ligt lager dan wat je betaalt om stroom te kopen. De winst zit dus niet in méér terugleveren, maar in je eigen zonnestroom zélf gebruiken in plaats van hem goedkoop weg te geven en 's avonds duur terug te kopen.
Precies dat doet een stekkerbatterij: overdag je overschot bewaren, 's avonds inzetten. En omdat de meter de fasen samentelt, verhoogt die opgeslagen stroom je zelfverbruik over je hele aansluiting — niet alleen op de fase waar de batterij toevallig op zit.
Belast je één fase dan niet te zwaar?
Nee. Een stekkerbatterij levert een bescheiden vermogen, meestal rond de 800 W en bij sommige modellen wat meer. Een driefasige aansluiting van 3×25 A kan zo'n 17.000 W aan, dus dat beetje extra op één fase valt daar ruim binnen. Plug-and-play batterijen zijn ook zo gemaakt dat ze binnen de normen van een gewoon stopcontact blijven. Je hebt er geen elektricien voor nodig en je hoeft niks aan je zekeringkast te veranderen.
Wanneer volstaat een stekkerbatterij, en wanneer niet?
Voor de meeste gezinnen met zonnepanelen is een stekkerbatterij precies goed: goedkoper, in een paar minuten klaar, en door het samentellen van de fasen werkt hij prima op een driefasige aansluiting. In een paar gevallen past een vast ingebouwd systeem beter.
| Een stekkerbatterij is genoeg als je… | Een vast 3-fase systeem past beter als je… |
|---|---|
| vooral je avondverbruik wil dekken met je eigen zonnestroom | heel veel capaciteit nodig hebt (ruim boven de 10 kWh) |
| plug-and-play wil, zonder installatie of elektricien | noodstroom wil voor je hele huis bij een stroomonderbreking |
| een lagere investering en snellere terugverdientijd wil | zware driefasige toestellen actief wil aansturen |
Samengevat
Een stekkerbatterij zit op één fase, maar je meter telt de drie fasen samen. Daardoor streept je batterij verbruik op álle fasen weg en telt voor je factuur alleen het totaal. Je hoeft dus niet driefasig te kopen om er iets aan te hebben, en je hoeft niks aan je installatie te veranderen. Voor de meeste huizen met zonnepanelen is een plug-and-play batterij de eenvoudigste en snelst rendabele keuze.
Niet zeker of het bij jouw situatie past? Reken het gerust even met ons na — we zeggen eerlijk of een batterij zich bij jou terugverdient, en zo niet, dan zeggen we dat ook.